I. PODSTAWA PRAWNA PROGRAMU:
1. Program osłonowy „Posiłek w szkole i w domu”, jest programem osłonowym w rozumieniu art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej dotyczącym realizacji zadań własnych o charakterze obowiązkowym w zakresie pomocy społecznej, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 oraz art. 110 ust. 10 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm.).
2. Program jest opracowany i przyjęty przez Radę Miejską w Rogoźnie w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. Uchwały Nr 149 Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2023r w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028 (M. P. z 2023 r. poz.881)
3. Program będzie realizowany w latach 2024-2028.
II. CEL PROGRAMU:
Celem głównym jest przeciwdziałanie zjawisku niedożywienia w gminie Rogoźno poprzez zapewnienie posiłku dzieciom, uczniom i młodzieży oraz objęcie pomocą osób dorosłych, zwłaszcza osób starszych, chorych lub niepełnosprawnych i samotnych. Program przewiduje udzielenie pomocy w jednej z trzech form:
1) posiłek;
2) świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności;
3) świadczenie rzeczowe w postaci produktów żywnościowych.
Celami szczegółowymi są:
1. zwiększenie dostępności proponowanych form pomocy w ramach wieloletniego programu wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028;
2. poprawa stanu zdrowia dzieci i młodzieży poprzez kształtowanie właściwych nawyków żywieniowych;
3. poprawa standardu życia rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji poprzez udzielanie wsparcia w formie posiłku na zasadach określonych w programie.
Program ma charakter modułowy:
1. Moduł dla dzieci i młodzieży
2. Moduł dla osób dorosłych
3. Moduł organizacji stołówek oraz miejsc spożywania posiłków w szkołach
Od stycznia 2023 r. do grudnia 2024 r. kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosił: 600,00 zł x 200%= 1.200,00 zł, na osobę samotnie gospodarującą: 776,00 zł x 200%=1.552,00 zł).
Ocena sytuacji:
Wiele rodzin o dochodach przewyższających ustawowe kryterium dochodowe określone ustawą o pomocy społecznej boryka się z trudnościami finansowymi. Są to np. rodziny rolnicze, w których dochód wyliczony z posiadanych hektarów przeliczeniowych jest nie zawsze adekwatny do faktycznego dochodu rodziny, lub rodziny zadłużone, których znaczną część dochodu pochłaniają zobowiązania kredytowe. Jest też znaczna liczba rodzin, dla których wynagrodzenie nie wystarcza na bieżące opłaty, leki, opał i żywność. Istnieje więc potrzeba wsparcia rodzin, które mimo podejmowanych starań nie są w stanie zabezpieczyć wszystkich podstawowych potrzeb dorastających dzieci.
Zadanie przeciwdziałania niedożywieniu:
MOCNE STRONY:
– wieloletnie doświadczenie Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rogoźnie w zakresie dożywiania dzieci w szkołach;
– znajomość środowisk wymagających udzielenia wsparcia;
SŁABE STRONY:
– niechęć uczniów i rodziców do korzystania z posiłków w szkole;
– brak znajomości lub słaba znajomość zasad prawidłowego żywienia dzieci;
SZANSE:
– wsparcie wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028 i przyjęcie niniejszego programu osłonowego;
– podniesienie kryterium uprawniającego do otrzymania świadczeń pieniężnych z w/w programu do 200%;
ZAGROŻENIA:
– odrzucanie przez rodziców proponowanych form pomocy;
– nieprzyznawanie się rodziców do trudnej sytuacji materialnej rodziny i kamuflowanie problemów z obawy przed naznaczeniem lub z poczucia wstydu.
Podmioty realizujące program:
Koordynatorem programu jest Burmistrz Rogoźna.
Program realizuje Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Rogoźnie jako samorządowa jednostka pomocy społecznej we współpracy z innymi samorządowymi jednostkami organizacyjnymi gminy (przedszkola, szkoły podstawowe, szkoły ponadpodstawowe) oraz szkołami lub przedszkolami prowadzonymi przez inne samorządy gminne albo podmiotami prowadzącymi szkoły lub przedszkola niepubliczne, do których uczęszczają dzieci i młodzież z terenu Gminy.
III. ZAKRES PODMIOTOWY I PRZEDMIOTOWY PROGRAMU:
1. W ramach programu udziela się wsparcia osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm.) oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 200% kryterium, o którym mowa w art. 8 ww. ustawy:
1) dzieciom do czasu podjęcia nauki w szkole podstawowej,
2) uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadpodstawowej – w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy uczeń albo dziecko nie spełnia wymagań (przekracza 200 % kryterium dochodowego), a wyraża chęć zjedzenia posiłku, odpowiednio dyrektor szkoły lub przedszkola informuje ośrodek pomocy społecznej o potrzebie udzielenia pomocy w formie posiłku. Przyznanie takiej pomocy odbywa się, bez wydania decyzji administracyjnej przyznającej posiłek oraz bez przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego. Liczba dzieci i uczniów, którym ma być udzielona pomoc ww. sposób, nie może przekroczyć 20 % liczby i uczniów i dzieci otrzymujących posiłek w szkołach i przedszkolach na terenie gminy w poprzednim miesiącu kalendarzowym, a w miesiącu wrześniu tej liczby z miesiąca czerwca.
2. W ramach programu udziela się wsparcia osobom dorosłym w postaci świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm.) oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 200% kryterium, o którym mowa w art. 8 ww. ustawy, osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
IV. FINANSOWANIE PROGRAMU:
1. Na realizacje działań przewidzianych Programem Gmina Rogoźno może otrzymać dotację, jeżeli udział środków własnych Gminy wynosi nie mniej niż 40% przewidywanych kosztów realizacji zadania.
2. Na uzasadniony, pisemny wniosek Burmistrza Wojewoda może wyrazić zgodę na zwiększenie dotacji, z tym że udział środków własnych Gminy nie może wynosić mniej niż 20% przewidywanych kosztów realizacji zadania.
3. Na uzasadniony, pisemny wniosek Burmistrza Wojewoda może wyrazić zgodę na zwiększenie dotacji do 5% środków finansowych z przeznaczeniem na dowóz posiłków w Gminie, w szczególności dla osób starszych, niepełnosprawnych, z tym że udział środków własnych Gminy nie może wynosić mniej niż 20% przewidywanych kosztów realizacji tego zadania.
4. Wysokość dotacji jest ustalana między Wojewodą a Burmistrzem, mając na uwadze w szczególności liczbę dzieci i młodzieży oraz innych osób wymagających pomocy, dowozu posiłków, a także sytuację finansową Gminy.
5. Niewykorzystana dotacja podlega zwrotowi na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1693 ze zm.).
Uzasadnienie
W dniu 23 sierpnia 2023 r. została podjęta uchwała Nr 149 Rady Ministrów w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028 (M. P. z 2023 r. poz. 881). Program przewiduje wsparcie finansowe gmin w udzieleniu pomocy w formie posiłku, świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności oraz świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Wsparciem w ramach Programu zostaną objęte osoby i rodziny spełniające warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm.) oraz spełniające kryterium dochodowe w wysokości do 200 % kryterium, o którym mowa w art. 8 w/w ustawy. Powyższa uchwała Rady Ministrów weszła w życie 1 stycznia 2024 r., uchwała Nr 140 Rady Ministrów z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2019-2023 (M. P. z 2018 r. poz. 1007 oraz z 2022 r. poz. 1287) obowiązywała do dnia 31 grudnia 2023 r.
W związku z trudną sytuacją dochodową i życiową osób i rodzin korzystających z wsparcia systemu pomocy społecznej podwyższenie do 200 % kryterium dochodowego w zakresie dożywiania w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności ułatwiło oraz uskuteczniło działalność zapobiegającą rozszerzaniu się ubóstwa, a także umożliwiło osobom i rodzinom, w szczególności rodzinom wielodzietnym i niepełnym zabezpieczenie potrzeb żywieniowych. Celem niniejszej uchwały jest przyjęcie przez Radę Miejską w Rogoźnie programu osłonowego „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028 – dotyczącego realizacji zadań własnych gminy Rogoźno o charakterze obowiązkowym w zakresie pomocy społecznej, który odpowiadać będzie założeniom nowego programu ustalonych odpowiednio w/w uchwałą Rady Ministrów.